تهران
کد خبر:2031
پ
انتقال تکنولوژی تولید حدواسط های دارویی و مقایسه آن با کشورهای توسعه یافته

انتقال تکنولوژی تولید حدواسط های دارویی و مقایسه آن با کشورهای توسعه یافته

انتقال تکنولوژی تولید حدواسط های دارویی و مقایسه آن با کشورهای توسعه یافته میثم کریمی*، يحيي صمدي مقدم  1دانشگاه تهران جنوب، تهران karimi@aland-market.com چکيده سطح دانش و  فناوری مهمترین مؤلفه رفاه در جوامع مختلف می باشد و به همین لحاظ دانشگاه ها بزرگترین سرمایه هر کشور به حساب می آیند. دانشگاه های ایران در حوزه […]

انتقال تکنولوژی تولید حدواسط های دارویی و مقایسه آن با کشورهای توسعه یافته

میثم کریمی*، يحيي صمدي مقدم

 1دانشگاه تهران جنوب، تهران karimi@aland-market.com

چکيده

سطح دانش و  فناوری مهمترین مؤلفه رفاه در جوامع مختلف می باشد و به همین لحاظ دانشگاه ها بزرگترین سرمایه هر کشور به حساب می آیند. دانشگاه های ایران در حوزه علوم پایه نیازهای کشور را – از تربیت دبیر برای دبیرسنان ها از ابتدای تأسیس دانشگاه تهران در سال 1313 تا تربیت کارشناس، کارشناس ارشد و پژوهشگران با درجه دکتری- به خوبی انجام داده اند. مصداق این ادعا در رتبه هفدهم جهانی ایران از نظر انتشار مقالات علمی متبلور شده است. در بین علوم پایه، علم شیمی از مشخصه های استثنایی در ایران برخوردار می باشد زیرا بالغ بر 50% مقالات علمی کشور در شیمی یا رشته های وابسته به آن منتشر می شود و لذا می توان ادعا کرد که از منظر منابع انسانی بالاترین مزیت نسبی کشور در صنایع شیمیایی است. از منظر منابع طبیعی (نفت، گاز، ذغال سنگ و منابع کانی) نیز کشورمان در وضعیت استثنایی قرر دارد. همچنین، بالغ بر 99% ماشین آلات مورد نیاز صنایع شیمیایی در کشور تولید می شوند و لذا  صنایع شیمیایی ایران در 3 مؤلفه اصلی مزیت نسبی (منابع انسانی، منابع طبیعی و تولید ماشین آلات) در وضعیت ممتازی در سطح جهان قرار دارد. لکن به دلیل عدم برنامه ریزی صنعتی متناسب با بالاترین مزیت نسبی کشور،  توسعه صنایع شیمیایی در ایران  بسیار پایین تر از پتانسیل استثنایی آن می باشد. به علاوه، دگردیسی توانمندی کشور در علم شیمی و رشته های وابسته به آن به فناوری ثروت زا با مشکلات عدیده ای مواجه است. مخرج مشترک همه این مشکلات عدم وجود شرایط نهادی (Institutional Conditions) در کشورمان است . در این مقاله پس از بررسی کشورهای پیشرو در حوزه  مواد حد واسط از طریق مدل چیه زا ، روش انتقال تکنولوژی بررسی و چندین پروژه به عنوان مطالعات بازار بررسی میگردد. [1]

واژه‌هاي كليدي

دارو – مواد موثره دارویی – اینتر مدیت ها – دانش فنی – تجهیزات داروسازی – مدل چیه زا

­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­ متن مقاله

صنعت داروسازی در جهان از اهمیت بالایی برخوردار است و به دلیل استراتژیک بودن از موقعیت محلی برجسته ای برخوردار است در سطح جهانی به طور یکسان در اولویت های بالای عدالت سلامت قرار دارد. یکی از ارکان اساسی اقتصاد سلامت است و یک آیتم اصلی در رفاه کشور و توسعه به شمار می رود ، زیرا به طور قابل توجهی متاثر از تولید ناخالص داخلی داخلی کشور هاست به عنوان مثال  کشور اردت با صادرات ملی و حمایت از بخش خصوصی این کشور و با اتخاذ نوآوری و افزایش ظرفیت های تولید ، نرخ رشد بالاتری را به دست آورد و رشد کشور اردن پس از انتقال دانش و تولید محصول خیره کننده بوده است(عبیدات ،2018) [3]

 در شرایط کسب و کار امروز ، علاقه به بهره برداری سودآور از دارایی های فناوری یک شرکت از طریق انتقال فناوری ، تشدید شده است. عواملی که انتقال فناوری بین المللی را تسهیل کرده اند عبارتند از: جهانی شدن تجارت  ، آزادسازی رژیم های اقتصادی  و حمایت از مالکیت معنوی ، در مجموع منجر به انتقال تجاری فناوری شده اند

تجارت منفی  بین المللی و تجربه طی دهه های گذشته نشان داده است که فرآیند انتقال فناوری می تواند مشکل ساز باشد و افراد انتقال دهنده غالباً مهارت مدیریت آن را ندارند . انتقال فناوری مناسب برای کشف و توسعه دارو برای بشرحیاتی است.

انتقال فناوری داخلی

انتقال فناوری می تواند به روش های زیر انجام شود(مجله نوآوری فارما 2020):

  • آزمایشگاه های دولتی به شرکت های بخش خصوصی
  • بین شرکت های بخش خصوصی همان کشور
  • بین شرکت های بخش خصوصی کشورهای مختلف
  • از دانشگاه به شرکت های بخش خصوصی

مسیر و اهمیت انتقال فناوری از مسیرهای تعریف شده:

جمع آوری اطلاعات لازم برای انتقال فناوری

از تحقیق و توسعه تا تولید واقعی

پایش اطلاعات جمع آوری شده در حین انتقال تکنولوژی

نمایش اطلاعات لازم به فناوری

انتقال از تحقیق و توسعه به واقعیت تولید.

انتقال مستقیم تکنولوژی

حمایت از حقوق مالکیت معنوی [4]

یک مسئله مهم در تجارت تکنولوژی حفظ مالکیت معنوی است که میتواند ابزاری باشد برای تسهیل انتقال فناوری به توسعهکشورها – در برابر کسانی که نظر مخالف دارند . مطالعات اخیر ، از جمله یک مورد به سفارش UNCTAD وICTSD دریافته اند که تأثیر حمایت از حقوق مالکیت معنوی در انتقال فناوری – و نوآوری محلی در – کشورهای در حال توسعه متفاوت خواهد بود

با توجه به سطح توسعه اقتصادی کشور و ماهیت فناوری فعالیتهای اقتصادی آن و شرایط بین المللی کشورها فقط پس از بهره مندی از حمایت های معنوی قوی می توانند از منافع طولانی مدت بهره مند شوند

تجربه کره [6]

شرکت های کره ای در دهه 1960 وارد مرحله فن آوری بالغ شدند . در دهه 1970 با به دست آوردن  جذب و بهبود صنایع دارویی و دسترسی به  فن آوری خارجی بالغ از طریق مکانیزم های مختلف بر اساس مهندسی معکوس در واحد های تحقیقاتی و سرمایه گذاری مستقیم در روند صنعتی شدن پیش رفت و شرکت های کره ای رشد قابل توجهی را با جذب فناوری به دست آوردند.

ضرورت انتقال تکنولوژی و جذب سرمایه گذاری مستقیم در کشور:

به صورت ساده اگر بخواهیم بیان کنیم، ایران با در اختیار داشتن منابع طبیعی و نیروی انسانی آموزش دیده و دانش ساخت تجهیزات تولید محصولات شیمیایی می تواند مرکز مهمی در دنیا در حوزه تولید و صادرات باشد.

با توجه به وجود دانش فنی قوی در کشور و امکان دسترسی به بازارهای جهانی می توان محصولات پر مصرف شیمیایی را تولید و با توجه به وجود محصولات پایه در کشور باحجم تولید بالا تقریبا رقبا را از میدان خارج نمود و کشور چین می تواند با سرمایه گذاری مشترک در این حوزه هزینه تولید این محصولات را کاهش و دسترسی خود را به بازارهای جهانی راحت تر نماید.

ملاحظات اقتصادی:

کاهش هزینه های تامین منابع اولیه

حذف و یا کاهش هزینه های حمل

انرژی ارزان

نیروی کار در دسترس

دسترسی به بازارهای جهانی

ایجاد کنسرسیوم های مشترک تولیدی و صادراتی

ملاحظات فرهنگی و اجتماعی:

پرواضح است تولید این محصولات با حجم بالا نیاز به نیروی کار عادی و متخصص فراوان دارد و با توجه به وجود نخبگان فراوان علم شیمی در کشور به شدت از لحاظ مزیت های اجتماعی تاثیرگذار  خواهد بود

انتقال فناوری در صنایع دارویی: [5]

انتقال فناوری انتقال جزئیات مربوط به فرمول بندی و استراتژی های تحلیلی از یک منطقه به منطقه دیگر است که از تحقیق و توسعه به بخش تولید و جایگزینی محصول دارویی از مقیاس آزمایشگاهی به مقیاس تولید است.

در صنعت داروسازی ، “انتقال فناوری” به روشی اشاره دارد گام های پیروزمندانه ای از کشف دارو تا تولید محصول ، آزمایشات بالینی و سرانجام به تجاری سازی در مقیاس کامل محقق فن آوری فناوری موجود خود را برای یک همکار تجاری ایجاد می کند که از این فناوری استفاده خواهد کرد. این یک روش سازمان یافته است که برای انتقال اطلاعات مستند و دانش دانش به دست آمده در طول توسعه دنبال می شود. طبق WHO به عنوان یک روش منطقی که انتقال هر روش را در کنار مستندات و تخصص حرفه ای آن کنترل می کند ، ذکر شده است. بین تولید و تولید یا سایت تولید کننده b / w.  ساخت فرم دوز از طرق مختلف مفید است زیرا کارآیی در توسعه را ایجاد می کند ، کیفیت محصول را حفظ می کند ، به تحقق یک فرآیند استاندارد کمک می کند که تولید با قیمت مناسب را تسهیل می کند. 3 استاندارد در تعریف Technology وجود دارد

اول ، دانش باید منظم باشد. این بدان معنی است که باید از نظر ارائه راه حل برای مشکلات سازماندهی شود.

دوم ، دانش باید در مکان های خاص مانند سر شخص یا اسناد وجود داشته باشد و باید قابل ارائه باشد ، بنابراین مهم نیست که چه معنایی دارد که باید از یک شخص به شخص دیگر منتقل شود.

سوم ، باید دارای هدف باشد ، بنابراین می تواند برای اهداف مفید در صنعت ، کشاورزی و زمینه های تجاری مورد استفاده قرار گیرد.

دو نوع فرآیند انتقال فناوری وجود دارد: انتقال افقی و انتقال فناوری عمودی

انتقال داده ها از مطالعه پایه به توسعه و تولید اشاره دارد. انتقال افقی فناوری به حرکت و کاربرد فناوری مربوط می شود که باید در یک مکان یا زمینه به مکان دیگری استفاده شود. انتقال فناوری تجاری به طور متقابل مورد توافق قرار گرفته و هدف تعیین شده است. دستیابی به هر انتقال خاص فناوری به درک روش یا انعطاف پذیری برای پیش بینی دقیقاً عملکرد طولانی مدت یک فرآیند بستگی دارد

بازار جهانی و سطح دسترسی:

عمده صنایع بزرگ جهان یا به صورت مستقیم و یا عیر مستقیم از این محصولات بهره مند هستند . به علت نبود مواد اولیه و یا هزینه های تولیدی بالا یا ملاحظات زیست محیطی عمدتا وارد کننده این محصولات می باشند

جلوگیری از خام فروشی و ارز آوری دو استراتژی اصلی در انتقال تکنولوژی تولید اینترمدیت ها می باشد

معیارهای مدل چیه زا و مانزینی در راستای سرمایه گذاری چین در صنایع شیمیایی و مواد اولیه دارویی

معیار ابعاد مقتضیات لازم
هدف از همکاری وسیع(در زمینه های مختلف تولید مواد شیمیایی) بلند مدت
محتوای همکاری خوب رسمیت بالا
آشنایی با تکنولوژی و بازار هردو کنترل بالا/رسمیت بالا
نسبت مزیت رقابتی بالا جهت گیری بلند مدت
چرخه ی عمر تکنولوژی مرحله ابتدایی انعطاف پذیری متوسط/کنترل بال
سطح ریسک پایین شرایط بازار و تولید بر طبق شرایط موجود و سابقه همکاری کاملا مهیاست
قابلیت حفاظت از تکنولوژی بالا
مرحله فرآیند نوآوری انتها رسمیت بالا /زمان و هزینه ایجاد همکاری کم
سرمایه لازم پایین زمین و انرژی در ایران مهیاست –

خطوط تولید واد موثره و دانش فنی موجود است با انتقال تکنولوژی تولید به سرعت افزایش می یابد

قابلیت تقسیم سرمایه بالا آورده هر کدام و میزان سرمایه گذاری مشخص است
نوع شرکا و نحوه ارتباط عمودی تامین زمین و انرژی با ایران و سرمایه گذاری و دانش فنی با چین
کشور منشا تکنولوژی چین  
زمینه فعالیت متفاوت ایران در حوزه تامین کارخانه نیروی کار ، انرژی و مواد پتروشیمی – چین: تکنولوژی  و دانش فنی
قدرت و اندازه متفاوت چین قدرت کامل در تولید اینترمدیت ها و دارای دانش فنی .

ایران تولید کننده مواد پتروشیمی و مواد موثره

مطالعات بازار[2]

پروژه های دارای پتانسیل بسیار بالا و ارزش افزوده صتایع دارویی به منظور سرمایه گذاری در کشور (مطالعات سندیکای تولید کنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بسته بندی دارویی)

تولید محصولات پر مصرف و دارای بازارهای صادراتی فراوان

  1. تولید فنل و استون از کیومن
  2. تولید بیس فنل آ (BPA) از ترکیب استون و فنل
  3. تولید وانیلین از تولوئن
  4. مشتقات متانول (Methanol Derivatives)
  5. کلروبنزن و نیتروبنزن

 پروژه یک:

تولید فنل و استون از کیومن

موارد مصرف فنل

فنل ترکیبی آلی است که از آن به‌عنوان گند زدا و به‌عنوان ماده‌ی اولیه در تولید موادی چون نایلون‌ها، شوینده‌ها، افزودنی‌های بنزین، آسپرین( شاخه‌ی دارویی)، پلی اورتان، تولید رنگ و رزین، علف‌کش‌ها، روغن‌های روان کننده، قارچ‌کش‌ها رزین‌ها، مواد منفجره،روان کننده‌ها، فنیل آ، رزین فنلیک، نونیل فنل، انواع عایق‌ها، در صنایع نفت، چرم، کاغذ، صابون‌ها، اسباب‌بازی‌ها، دباغی، رنگرزی و کشاورزی استفاده می‌شوند

موارد مصرف استون

استون بعنوان حلال بسیاری از ترکیبات آلی استفاده می‌شود. در تولید پلاستیک، الیاف مصنوعی، دارو و سایر ترکیبات شیمیایی کاربرد دارد. همچنین در تولید صنعتی رنگ­های ایندیگو هم مصرف می‌شود

به عنوان حلال در فرمولاسيون پوشش دهنده سطوح و مواد مربوط به شوینده ها و تينرها، همچنين در آکریلیک و الکل هاى نيتروسلولز و رنگ­ها، به عنوان حلال در مواد داروئى و آرایشی، حلال چسب، سيمان، جوهر پرینتر، چسب، واکس، رزین، چربى ها، گریس، روغن ها، و مواد رنگى در پروسه هاى عصاره گيرى، در صنایع بى دود کردن پودر، به عنوان حلال پاک کننده در صنایع الکتریکی، و به عنوان حمل کننده استيلن در داخل سيلندرها مورد استفاده است.

از این ماده در صنایع شيميایی به عنوان ماده ميانى در تهيه متيل متاکریلیت ، متاکریلیت اسيد، متيل استفاده مى شود . اغلب اوقات در تهيه ترکيباتى مثل آنتى اکسيدان ها،  ایزوبوتيل کتن، بيس فنل علف کش ها، کتن هاى سنگين، تغليظ فرمالدئيد و دى فنال آمين، و ویتامین هاى ميانى مورد استفاده است.

پروژه دو:

تولید بیس فنل آ (BPA) از ترکیب استون و فنل

بیسفنول آ که با نام اختصاری BPA نیز شناخته می‌شود ترکیبی آلی است و حاوی دو گروه فنول است. این ماده جزو ساختار چندین پلیمر و افزودنی پلیمری مهم است. بیسفنول که با تولید سالیانه ۲–۳ میلیون تن مونومری مهم در تولید پلی کربنات (PC) است، برای اولین بار در سال ۱۸۹۱ شناخته شد. این ماده از تغلیظ استون بدست می‌آید و این واکنش توسط اسید کاتالیز می‌شود. بیش از ۵۰ سال است که محصولات حاوی بیسفنول یا ساخته شده از آن به بازار راه پیدا کرده‌اند. در حال حاضر مصارف آن بی‌شمار است. در سنتز پلی استرها، پلی سولفونها و کتونهای پلی اتر از این ماده استفاده می‌شود و مونومری کلیدی در تولیدپلاستیک پلی کربنات (PC) و رزینهای اپوکسی است. پلاستیک پلی کربنات(PC) در ساخت بسیاری از محصولات متداول مثل بطریهای پلاستیکی شیر کودکان و آب، وسایل ورزشی، ابزار پزشکی و دندانپزشکی، سیلنتها و کمپوزیتهای پر کننده دندان، لنزهای چشمی و وسایل برقی خانگی بکار می‌رود.

پروژه سه:

تولید وانیلین از تولوئن [1]

وانیلین با نام شیمیاییوانیلین، 4-هیدروکسی-3-متوکسی بنزآلدهیدو فرمول مولکولی C8H8O3 یکی از طعم های محبوب در سراسر جهان است که بصورت سنتی از غلاف گیاه وانیلا بدست می آید اما تولید وانیلا بصورت طبیعی تنها پاسخگوی یک درصد از تقاضای جهانی برای این ماده می باشد و قیمت فروش وانیلین نیز در مقایسه با وانیلین بسیار بالاست. بنابراین 99% از طعم وانیلین در جهان بصورت سنتتیک تولید می شود. وانیلین یک ترکیب آلی با وزن مولکولی 152.15 گرم/مول می باشد. وانیلین یک آلدهید فنولی می باشد و گروه های عملکردی آن شامل آلدهید، هیدروکسیل و اتر می باشد. وانیلین نه تنها به عنوان یک طعم دهنده، بلکه به عنوان پوشاننده طعم های نامطلوب تولید شده در طول مدت نگهداری محصولات مستعد فساد اکسیداتیو نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

محصولات لبنی مانند بستنی، دسرهای یخ زده، شیر طعم دار، خامه ای کننده قهوه و …

در دسرهای یخی و بستنی هرچه میزان چربی کم باشد، وانیلین بیشتری مورد نیاز است. همین موضوع در مورد شکر نیز صدق می کند به این صورت که هر چه میزان شکر موجود در محصول کمتر باشد، وانیلین بیشتری برای رسیدن به طعم دلخواه مورد نیاز است.

در صنایع دارویی و مکمل ها نیز کاربرد بسیاری دارد

محصولات قنادی و نانوایی مانند نان، کیک، بیسکویت، ویفر و …

وانیلین در این محصولات بعنوان طعم اولیه یا ثانویه مورد استفاده قرار می گیرد(بعنوان مثال در کیک شکلاتی، وانیلین طعم ثانویه است)

نوشیدنی

وانیلین در نوشیدنی های گازدار باعث تعادل طعم می گردد. در نوشیدنی های آماده نوشیدن مانند نوشیدنی قهوه، وانیلین در متعادل و ملایم نمودن طعم تلخ، نقش مهمی ایفا می کند. در نوشیدنی های ورزشی و انرژی زا، وانیلین به پوشاندن طعم های نامطلوب که عمدتا در این فراورده ها وجود دارند، کمک می کند.

وانیلین یک ترکیب اساسی در شکلات و محصولات شکلاتی است. وانیلین در محصولات غذایی حاوی شکلات، تلخی کاکائو را می پوشاند و عطر و طعم شکلات را بهبود می بخشد.

وانیلین در دو حالت پودری و مایع تولید می شود. وانیلین در حالت پودر بصورت کریستالهای سفید است که در دمای 81 درجه سانتیگراد ذوب می شود. وانیلین در آب محلول است و حلالیت آن با افزایش دما، افزایش می یابد. دوز مصرف وانیلین بسته به عوامل مختلف از 0.005% تا 0.8% متغیر است.

پروژه چهار:

مشتقات متانول (Methanol Derivatives)

متانول پایه صدها ماده باارزش شیمیایی است محصول کلیدی مشتق از متانول، فرم آلدئید است که ماده پایه پارافرم­آلدئید می­باشد.

فرم آلدئید مصارف بسیار گسترده­ای از جمله تولید پلیمرها را داراست.

اسید استیک، MTBEI (متیل، ترت، بوتیل اتر) که مهم­ترین عامل افزایش اکتان بنزین است نیز از سایر مشتقات پراهمیت متانول است.

متیل آمین­ها، متیل هالیدها، متیل اترها و متیل استرها مشتقات مهم دیگری هستند  که از متانول تهیه می­گردند. همچنین از روش ترانس استریفیکاسیون متانول تبدیل به بیودیزل می­گردد که یکی از مهم­ترین واکنش­های مدنظر صنعتگران می­باشد.

پروژه پنج:

کلروبنزن و نیتروبنزن

تبدیل بنزبن به کلروبنزن و نیتروبنزن نیز از جمله واکنش­های زیرساختی بسیاری از آروماتیک­های پایه صنایع شیمیایی است ده­ها ماده موردمصرف با حجم بالا مانند EDTA، آنیلین، بسیاری از داروها، رنگ­ها، رزین، سموم کشاورزی، حشره­کش و … در مشتقات کلره و نیتره­بنزن می­باشند.

 منابع

[1] دکتر خشایار کریمیان، 1397. مزیت های ایران در صنایع شیمیایی ، مجله سندیکای مواد موثره دارویی

[2]مهندس فرامرز اختراعی،1400. پروژه های برتر سرمایه گذاری در مواد اولیه کشور، مجله شیمی دارو

[3] دکتر عباس خمسه ، آرام پناهنده ، دکتر عصاری،  1399 مدیریت استراتژیک تحقیق و توسعه تکنولوژی

[4] Mohammad Alraggad, Mushera Onizat 2020, The Role of Knowledge Management and Technological Innovation in the Performance of New Product Development: An Empirical Study of Pharmaceutical Industry in Jordan

[5] Remya Mariam John., 2018 Technology transfer in pharmaceutical industry

[6] Shalini Sivadasan, 2020. AN OVERVIEW ON TECHNOLOGY TRANSFER OF PHARMACEUTICAL INDUSTRY

[7] Linsu Kim 2020. Technology Transfer and Intellectual Property Rights: The Korean Experience

[8] Zhili Tian, Ralph Siebert 2020. Dynamic Effects of Licensing and Knowledge Transfer  across Research Stages:  Evidence from the Pharmaceutical Industrial

[9] AK Mohiuddin 2019 An A-Z Pharmaceutical Industry: Bangladesh Perspective

رسانه تخصصی دارو
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کلید مقابل را فعال کنید